Skala twardości wody — czym mierzyć twardość wody? 

Twarda woda to problem w wielu domach. Nieestetyczny osad na naczyniach, kafelkach czy armaturze potrafi być uciążliwy, a spożywanie takiej wody niekoniecznie przyjemne. Co wpływa na twardość wody i czy rzeczywiście trzeba się jej bać? Zobacz, jak zmierzyć tę w Twoim kranie i jakie środki zaradcze podjąć.

Co to znaczy, że woda jest twarda?

Twardość wody to parametr, który służy do oceny tego, w jak dużym stopniu jest ona zmineralizowana. Inaczej mówiąc, określa zawartość rozpuszczonych w wodzie soli mineralnych. Jeśli tych składników będzie dużo, można mówić właśnie o wodzie twardej lub inaczej — słonej.

Korzystanie z niej w celach gospodarczych może powodować pojawianie się osadu kamiennego. Jeśli woda jest wykorzystywana np. do przegotowania wody w czajniku czy przygotowania kawy w ekspresie — może wpływać na smak napoju. 

Aby zbadać twardość wody, stosuje się specjalne skale. Zgodnie z nimi można określić wodę w następujących kategoriach:

• bardzo twarda,
• twarda,
• średnio twarda,
• miękka, 
• bardzo miękka.

Twardość wody jest wynikiem faktu, że została w niej rozpuszczona duża ilość minerałów. Te ostatnie mogą pochodzić ze źródeł naturalnych albo zanieczyszczonych. W pierwszym przypadku minerały mogą się dostawać do wody za pośrednictwem skał osadowych. Woda przepływa przez wapienne szczeliny, zabierając ze sobą pierwiastek, jednocześnie się nim nasycając. O takiej cieczy mówi się, że uległa mineralizacji.

A co z drugim przypadkiem? Zdarza się, że związki przenikające do wody pochodzą z odpadów z zakładów przemysłowych, np. branży metalurgicznej. Przykładem może być woda nasycona żelazem, które pochodzi właśnie z takiego źródła. Pierwiastek ten najpierw trafia do ścieków, a następnie do wody.

Skale twardości wody 

Pomiar twardości wody przebiega zwykle z wykorzystaniem jednej z dwóch najpopularniejszych skali, które różnią się jednostkami.

Niemiecka skala twardości wody:

• 0 - 5,6 °dH - bardzo miękka woda,
• 5,6 °dH - 11,2 °dH - miękka woda,
• 11,2 °dH - 19,6 °dH - średnio twarda woda,
• 19,6 °dH - 30,8 °dH - twarda woda,
• powyżej 30,8 °dH - bardzo twarda woda.

Francuska skala twardości wody:

• 0-7°fH - woda bardzo miękka,
• 8-14°fH - woda miękka,
• 15-21°fH - woda średnio twarda,
• 22-32°fH - woda twarda.

Jak sprawdzić, czy woda jest twarda?

Test twardości wody ma postać papierowego paska i jest bardzo prosty w obsłudze. Jak sprawdzić, czy woda jest słona? Wystarczy, że na kilka sekund zanurzysz pasek w wodzie. Zwykle już po minucie będziesz mógł odczytać wynik zgodnie ze skalą podaną na opakowaniu producenta testu. Test paskowy nie zawsze jest jednak w pełni wiarygodny. 

Alternatywa to test kropelkowy twardości wody. Jest równie prosty w obsłudze, a wynik często bardziej trafny. Zestaw zawiera najczęściej strzykawkę, pojemnik na próbkę wody oraz odczynnik. Jak wykonać takie badanie? 

1. Za pomocą strzykawki pobierz ok. 5 ml wody i przenieś co do pojemniczka.
2. Dodaj do cieczy kroplę specjalnego odczynnika. 
3. Wstrząśnij mieszaniną.
4. Zielona barwa substancji będzie świadczyć o tym, że woda jest miękka. 
5. Jeśli płyn zabarwi się na czerwono, dodawaj kolejne krople odczynnika, aż przybierze kolor zielony. Liczbę dodanych kropli należy porównać z instrukcją i skalą dołączoną do testu.

Czy twarda woda jest szkodliwa?

Woda o wysokiej zawartości soli mineralnych może być nie tylko szkodliwa dla zdrowia, ale również niszczyć sprzęt AGD. Osad pozostający np. w pralce, ekspresie do kawy czy zmywarce może zatykać przewody urządzenia. W skrajnych przypadkach mogą przestać funkcjonować tak, jak powinny.

Zbyt słona woda szkodzi również delikatnej, dziecięcej skórze. Regularne kąpiele w twardej wodzie mogą zwiększać ryzyko różnych chorób skórnych. Jeśli jesteś miłośnikiem roślin, nie każdej z nich możesz zaserwować twardą wodę. Warto wcześniej sprawdzić zalecenia dotyczące konkretnego gatunku.

Kamień łatwo osadza się na grzałkach, płytach grzewczych czy naczyniach. Może wyglądać nieestetycznie, ale także prowadzić do zmętnienia wody. Poza tym zakamieniony sprzęt AGD zużywa się znacznie szybciej. Ze względu na zalegający kamień zwiększa się ryzyko np. w instalacji wodociągowej. Prowadzi do tego współwystępowanie jonów żelaza, magnezu i wapnia. Awarie kotłów grzewczych wynikające z zalegającej tam warstwy kamienia mogą nawet obniżać efektywność cieplną urządzeń.

Na szczęście istnieją proste sposoby, dzięki którym zmiękczysz wodę — jednym z nich jest prosty dzbanek z filtrem.

Picie słonej wody — czy szkodzi zdrowiu?

Choć twarda woda z solami mineralnymi często negatywnie wpływa na samopoczucie czy niektóre aspekty zdrowotne, panuje opinia, że jej spożywanie wiąże się też z licznymi korzyściami dla organizmu. 

1. Słona woda może zwiększać poziom magnezu i wapnia w organizmie, a tym samym utrzymać w dobrej kondycji zęby i kości.
2. Działa korzystnie na procesy trawienne organizmu. Wapń wspomaga spalanie tkanki tłuszczowej, a magnez przydaje się przy problemach ze skurczami żołądka czy biegunkami.
3. Dostarczany w twardej wodzie magnez i wapń pomagają w pracy układu krążenia oraz właściwej pracy serca. Zmniejsza się zatem ryzyko chorób sercowo-naczyniowych.
4. Twarda woda pomaga łagodzić objawy cukrzycy.
5. Może również zapobiegać chorobom nowotworowym. Odpowiednie nawodnienie organizmu zmniejsza ryzyko raka trzustki, żołądka czy jajników.

Co zrobić z twardą wodą?

Jeśli zainwestujesz w dzbanek filtrujący, nie tylko zmiękczysz wodę, ale także pozbędziesz się z niej metali ciężkich czy chloru. Zdecydowanie poprawisz tym samym smak wody wykorzystywanej do przygotowania kawy czy herbaty. Aby podejść do sprawy kompleksowo, możesz zdecydować się też na zakup specjalnego zmiękczacza wody do zamontowania przy jej głównym ujęciu. Tym sposobem cała instalacja wodna zostanie skutecznie odkamieniona. 

Na rynku dostępne są urządzenia działające automatycznie. Nie wymagają ingerencji człowieka, aby wygenerować odpowiednie złoże filtrujące.

Na czym dokładnie polega zmiękczanie wody? To proces eliminowania w wody nadmiaru minerałów. W praktyce polega na wymianie jonów wapnia i magnezu na jony sodowe. Takie zmiękczacze prowadzą do zmniejszenia stężenia pierwiastków, dzięki czemu woda staje się miękka. 

Jeśli nie masz pewności co do twardości wody w Twoim kranie, możesz pokusić się o oddanie jej próbki do profesjonalnego laboratorium. Nie tylko dowiesz się, jaka jest zawartość w niej soli mineralnych, ale także poznasz jej skład i właściwości.